Znanje nije roba!

Od početka oktobra ove godine traju protesti studentkinja i studenata Univerziteta u Beogradu koji traže smanjenje školarine, a od kraja oktobra i izjednačavanje VII/1 stepena visokog obrazovanja sa zvanjem master. Ovi protesti su nesumnjivo posledica teškog materijalnog položaja studenata, ali i ukupnog socijalnog stanja u zemlji koje se odražava i na položaj visokog obrazovanja. Stoga je Dekanski kolegijum Filozofskog fakulteta pokrenuo inicijativu koja ima za cilj hitno preduzimanje dugoročnih i pažljivo osmišljenih mera kako bi se predupredili veći socijalni nemiri do kojih će doći ukoliko se materijalni položaj studenata i državnih univerziteta ne poboljša.

Imajući to u vidu, potpisnici od resornih ministarstava zahtevaju:

a. Dosledno poštovanje člana 59. Zakona o visokom obrazovanju koji se odnosi na obaveze države u vezi sa finansiranjem visokoškolskih ustanova. Podsećamo na to država ne ispunjava u potpunosti svoje Zakonom predviđene obaveze, što je jedan od razloga nezavidnog materijalnog položaja državnih univerziteta. Ispunjenje obaveza iz cl. 59. Zakona o visokom obrazovanju značajno bi poboljšalo kvalitet nastave i uslove rada na univerzitetima.

b. Značajno povećanje sredstava koja se iz budžeta izdvajaju za visoko obrazovanje. Ovo povećanje bi moralo da bude namenski usmereno ka ostvarivanju obaveza univerziteta i fakulteta u implementaciji reforme visokog obrazovanja. Na ovaj način bili bi stvoreni uslovi za širi pristup visokom obrazovanju, kao i poboljšanje materijalnog položaja studenata.

c. Imajući u vidu težak materijalni položaj studenata i nemogućnosti pojedinih fakulteta da sniženjem cene školarine ovakav položaj ublaže, resorno ministarstvo bi trebalo hitno da razmotri:

• Mogućnost ponovnog uvođenja kategorije sufinansirajucih studenata koja će zameniti kategoriju samofinansirajućih studenata.
• Uzimanje u obzir materijalnog položaja pojedinačnih sufinansirajućih studenata i utvrđivanje uslova pod kojima se mogu odobriti dodatne finansijske olakšice.
• Razrada pratećih programa koji bi dodatno poboljšali materijalni položaj samofinansirajućih studenata.
  1. Povećanje broja odobranih studentskih kredita od strane resornog ministarstva.
  2. Razrađen sistem stipendiranja najsiromašnijih studenata.
  3. Uvođenje sistema stipendiranja najsiromašnijih studenata.
  4. Stvaranje uslova za odobravanje povoljnih bankarskih kredita za plaćanje školarine.

Ove promene bi trebalo da se izvrše bez smanjenja ukupnog broja studenata i bez smanjenja broja budžetskih studenata.

d. Osmišljavanje dugoročne strategije razvoja visokog obrazovanja koja bi uključila jasan odnos prema državnim univerzitetima i načinu njihovog finansiranja. Na ovaj način bi se dodatno ublažile socijalne tenzije do kojih bi moglo doći usled teškog materijalnog položaja studenata.

Predložene mere moraju imati strateški karakter sa jasno određenom vremenskom dinamikom i raspodelom nadležnosti. Ignorisanje navedenih zahteva imaće dugoročne negativne posledice ne samo po visoko obrazovanje, već i po društvo u celini.

U Beogradu, 30. novembra 2006.
Studentski protest 2006.
Senat Univerziteta u Beogradu
Nastavno naučno veće Filozofskog fakulteta